თავის ტვინის მე-3 პარკუჭის კოლოიდური კისტა

კოლოიდური კისტის სიმპტომები

ბევრი კოლოიდური კისტა (~50% ან მეტი ზოგიერთ სერიაში) შემთხვევით აღმოჩნდება თავის ტვინის ვიზუალიზაციისას სხვა მიზეზების გამო და მთელი ცხოვრების განმავლობაში უსიმპტომოდ რჩება [6]. თუმცა, როდესაც სიმპტომები ვლინდება, ისინი უპირველესად დაკავშირებულია ლიკვორის დინების პერიოდულ ან მუდმივ ობსტრუქციასთან მონროს ხვრელებში, რაც იწვევს ჰიდროცეფალიას და გაზრდილი ქალასშიდა წნევის (ICP) ნიშნებს/სიმპტომებს.

ყველაზე გავრცელებული საწყისი სიმპტომია **თავის ტკივილი** (სიმპტომატური შემთხვევების ~60-70%) [7]. ეს თავის ტკივილი ხშირად აღიწერება როგორც:

• ძლიერი და ეპიზოდური და არა მუდმივი საწყის ეტაპზე.
• ზოგჯერ პოზიციური (დამახასიათებლად უარესდება ზურგზე წოლისას ან თავის კონკრეტული მოძრაობებისას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს კისტის გადაადგილება და ლიკვორის დინების მწვავედ დაბლოკვა, თუმცა პოზიციური თავის ტკივილი ყოველთვის არ აღინიშნება).
• ზოგჯერ მოულოდნელი და უკიდურესად ძლიერი ("მეხის დაცემის მსგავსი თავის ტკივილი"), რომელიც ბაძავს სუბარაქნოიდულ სისხლჩაქცევას, რაც პოტენციურად მწვავე ბლოკირებით არის გამოწვეული.
• შეიძლება ასოცირებული იყოს გულისრევასთან და ღებინებასთან, რომლებიც ასევე წარმოადგენს მომატებული ICP-ის კლასიკურ ნიშნებს.

სხვა პოტენციური ნევროლოგიური სიმპტომები, რომლებიც დაკავშირებულია ჰიდროცეფალიასთან ან პირდაპირ წნევის ეფექტებთან, მოიცავს:

• მხედველობის დარღვევები: ბუნდოვანი მხედველობა, გარდამავალი ვიზუალური დაბნელება (ხანმოკლე დაბნელება/სიბრმავე) ან ორმაგი მხედველობა (დიპლოპია მომატებული ICP-ით გამოწვეული VI კრანიალური ნერვის პარეზის გამო). პაპილედემა (მხედველობის ნერვის დისკის შეშუპება, რომელიც ჩანს ფუნდუსკოპიით) არის მუდმივად მაღალი ICP-ის მთავარი ნიშანი და, მკურნალობის გარეშე, შეიძლება გამოიწვიოს მეორადი ოპტიკური ატროფია და მხედველობის მუდმივი დაკარგვა.
• სიარულის დარღვევა: სიარულის გაძნელება, არასტაბილურობა, დისბალანსი ან ატაქსია. კლასიკური ტრიადის ნაწილი (დემენციასთან და შეუკავებლობასთან ერთად), რომელიც გვხვდება ნორმალური წნევის ჰიდროცეფალიის დროს, რაც ზოგჯერ შეიძლება მიბაძოს ან გამოიწვიოს ქრონიკულმა ნაწილობრივმა ობსტრუქციამ.
• კოგნიტური ცვლილებები: მეხსიერების დაქვეითება (განსაკუთრებით ხანმოკლე მეხსიერების, რაც პოტენციურად დაკავშირებულია თაღზე ზეწოლასთან, რომელიც მონროს ხვრელებთან ახლოს გადის), კონცენტრაციის დაქვეითება, დაბნეულობა, პიროვნების ცვლილებები, აპათია, ლეთარგია ან შეცვლილი ფსიქიკური სტატუსი.
• გულისრევა და ღებინება: უპირველესად განპირობებულია მომატებული ICP-ით.
• თავბრუსხვევა ან ვერტიგო.
• კრუნჩხვები: იშვიათია, მაგრამ შეიძლება მოხდეს, სავარაუდოდ წნევის ეფექტების ან ჰიდროცეფალიის გამო.
• უეცარი "ვარდნის შეტევები" (Drop attacks): იშვიათი, მაგრამ აღიარებული ეპიზოდები პოსტურალური ტონუსის უეცარი დაკარგვით, რაც იწვევს დაცემას გონების დაკარგვის გარეშე, პოტენციურად დაკავშირებული მწვავე ჰიდროცეფალიასთან, რომელიც იწვევს ტვინის ღეროს გარდამავალ დისფუნქციას.
• ჰიპოთალამუსის დისფუნქციის სიმპტომები: ძალიან იშვიათია, მოითხოვს დიდ კისტებს, რომლებიც აწვებიან ქვემოთ; შეიძლება მოიცავდეს ენდოკრინულ ცვლილებებს ან ვეგეტატიურ დარღვევებს.

ყველაზე საშიში გართულებაა მწვავე ობსტრუქციული ჰიდროცეფალია. ეს შეიძლება მოხდეს მოულოდნელად და არაპროგნოზირებადად, თუ კისტა მთლიანად დაბლოკავს მონროს ორივე ხვრელს ("ბურთულოვანი სარქველის მექანიზმი"). ეს წარმოადგენს ნევროლოგიურ გადაუდებელ მდგომარეობას, რომელიც ვლინდება უეცარი ძლიერი თავის ტკივილით, ძლიერი ღებინებით, ცნობიერების დონის სწრაფი დაქვეითებით (სტუპორი, კომა), პოტენციური გუგის გაფართოებით (III კრანიალური ნერვის კომპრესია თიაქრისგან), პათოლოგიური პოზით, ბრადიკარდიით, ჰიპერტენზიით (კუშინგის პასუხი) და ტვინის თიაქრის მნიშვნელოვანი რისკით (მაგ., ტრანსტენტორიალური თიაქარი ტვინის ღეროს კომპრესიით). იშვიათ შემთხვევებში (სიმპტომატური შემთხვევების ~3-11% ძველ სერიებში), ამ მწვავე ობსტრუქციამ შეიძლება გამოიწვიოს უეცარი სიკვდილი, სავარაუდოდ ტვინის ღეროს მწვავე კომპრესიის გამო, რაც გავლენას ახდენს სასიცოცხლო კარდიორესპირატორულ ცენტრებზე, ან შესაძლოა უშუალო ზეწოლით ჰიპოთალამუსის ცენტრებზე [8, 9].

 

კოლოიდური კისტის დიფერენციალური დიაგნოზი

მიუხედავად იმისა, რომ კოლოიდურ კისტებს აქვთ ძალზე დამახასიათებელი ლოკალიზაცია (მესამე პარკუჭის წინა სახურავი მონროს ხვრელებთან) და ხშირად ტიპიური ვიზუალიზაციის მახასიათებლები, სხვა დაზიანებებიც შეიძლება ზოგჯერ შეგვხვდეს ამ რეგიონში, რაც მოითხოვს მათ განხილვას დიფერენციალურ დიაგნოზში, განსაკუთრებით თუ ვიზუალიზაცია ატიპიურია.

წინა მესამე პარკუჭის / მონროს ხვრელის დაზიანებების დიფერენციალური დიაგნოზი

 

ვიზუალიზაციის მახასიათებლების (ზუსტი ლოკალიზაცია, ფორმა, სიგნალის ინტენსივობა სხვადასხვა მრტ მიმდევრობებზე - განსაკუთრებით T1 კონტრასტამდე, T2, FLAIR, DWI, კონტრასტირების არსებობა/პატერნი) ყურადღებიანი ანალიზი კლინიკურ სურათთან და პაციენტის დემოგრაფიულ მონაცემებთან ერთად, როგორც წესი, იძლევა კოლოიდური კისტების ამ სხვა შესაძლებლობებისგან სანდო დიფერენცირების საშუალებას.

კოლოიდური კისტის დიაგნოსტიკა

ნეიროვიზუალიზაცია წარმოადგენს კოლოიდური კისტების დიაგნოსტიკის ქვაკუთხედს. ამ კისტებს აქვთ დამახასიათებელი ნიშნები როგორც კტ-ზე, ასევე მრტ-ზე, რაც ჩვეულებრივ სანდო დიაგნოზის დასმის საშუალებას იძლევა.

• კომპიუტერული ტომოგრაფია (კტ): არაკონტრასტულ კტ სკანირებაზე, კოლოიდური კისტები ტიპიურად ჩნდებიან, როგორც კარგად შემოსაზღვრული, მრგვალი ან ოვალური მასები, რომლებიც მდებარეობს კლასიკურ პოზიციაზე წინა მესამე პარკუჭში მონროს ხვრელებთან. ისინი დამახასიათებლად ჰიპერდენსიურია (უფრო ნათელი ჩანს ვიდრე მიმდებარე ტვინის ქსოვილი) შემთხვევების დაახლოებით ორ მესამედში მათი მაღალი ცილოვანი და ქოლესტერინის შემცველობის გამო [1]. დანარჩენ მესამედში ისინი შეიძლება იყოს იზოდენსიური ან, იშვიათად, ჰიპოდენსიური ტვინთან მიმართებაში. კალციფიკაცია კისტის შიგნით იშვიათია. კონტრასტის შეყვანის შემდეგ, ჩვეულებრივ არ აღინიშნება თავად კისტის მნიშვნელოვანი კონტრასტირება, თუმცა ზოგჯერ ჩანს გადაადგილებული სისხლძარღვოვანი წნულის ან შეკუმშული კაფსულის თხელი, სუსტი რგოლოვანი კონტრასტირება. კტ ადვილად ავლენს ასოცირებული ჰიდროცეფალიის (გვერდითი პარკუჭების გადიდების) არსებობასა და ხარისხს.
• მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (მრტ): მრტ უზრუნველყოფს რბილი ქსოვილების უკეთეს დეტალიზაციას და ითვლება სასურველ მოდალობად კოლოიდური კისტებისა და მათი ურთიერთობის დასახასიათებლად მეზობელ სტრუქტურებთან [10]. სიგნალის მახასიათებლები შეიძლება განსხვავდებოდეს კისტის შიგთავსის სპეციფიკური შემადგენლობის მიხედვით (ჰიდრატაციის მდგომარეობა, ცილის, ქოლესტერინის, პარამაგნიტური იონების, როგორიცაა მანგანუმი, კონცენტრაცია):
  • T1-აწონილი გამოსახულებები: ყველაზე ხშირად ჩნდება ჰიპერინტენსიურად (ნათლად) ტვინის პარენქიმასთან მიმართებაში (შემთხვევების ~60-70%), რაც მთავარი განმასხვავებელი ნიშანია. თუმცა, ისინი ასევე შეიძლება იყოს იზოინტენსიური ან ჰიპოინტენსიური, განსაკუთრებით თუ ნაკლებად ცილოვანია.
  • T2-აწონილი გამოსახულებები: სიგნალის ინტენსივობა ძალზე ცვალებადია და ნაკლებად პროგნოზირებადი. ბევრი მათგანი ჰიპოინტენსიურია (მუქი) ტვინის ქსოვილთან და ლიკვორთან მიმართებაში, რაც სავარაუდოდ განპირობებულია შიგთავსის სქელი, ჟელატინისებრი ბუნებით. თუმცა, ისინი ასევე შეიძლება იყოს იზოინტენსიური ან ჰიპერინტენსიური (ნათელი). ამ ცვალებადობამ ზოგჯერ შეიძლება გაართულოს დიაგნოსტიკა მხოლოდ T2-ზე დაყრდნობით.
  • FLAIR გამოსახულებები: სიგნალი ასევე ცვალებადია, ხშირად იმეორებს T2 ინტენსივობას, მაგრამ თრგუნავს მიმდებარე ლიკვორის სიგნალს. FLAIR შესანიშნავია დახვეწილი პერივენტრიკულური შეშუპების ვიზუალიზაციისთვის (ნათელი სიგნალი პარკუჭების მიმდებარედ), რაც მიუთითებს ტრანსეპენდიმალურ ლიკვორის ნაკადზე მწვავე ან ქვემწვავე ჰიდროცეფალიის დროს.
  • დიფუზიურ-აწონილი ვიზუალიზაცია (DWI): კოლოიდური კისტები ტიპიურად არ აჩვენებენ შეზღუდულ დიფუზიას (ანუ, ისინი არ არიან ნათელი DWI-ზე და არ არიან მუქი ADC რუკებზე), რაც ეხმარება მათ დიფერენცირებაში იმ დაზიანებებისგან, რომლებიც შეიცავენ უაღრესად უჯრედულ მასალას ან ბლანტ ჩირქს, როგორიცაა ეპიდერმოიდული კისტები ან აბსცესები.
  • კონტრასტირება (გადოლინიუმი): თავად კოლოიდური კისტები ავასკულარულია და ზოგადად შიგნიდან არ კონტრასტდება. ზოგჯერ შეიძლება შეინიშნებოდეს თხელი, გლუვი პერიფერიული კონტრასტირებადი რგოლი, რომელიც სავარაუდოდ წარმოადგენს შეკუმშულ, კონტრასტირებად სისხლძარღვოვან წნულს ან თხელ რეაქტიულ ფიბროზულ კაფსულას, მაგრამ გამოხატულმა ან კვანძოვანმა კონტრასტირებამ ეჭვი უნდა გააჩინოს ალტერნატიულ დიაგნოზზე [11].
  მრტ ნათლად ასახავს კისტის ზუსტ ლოკალიზაციას მონროს ხვრელებთან, თაღებთან (კრიტიკულია მეხსიერებისთვის), შიდა ცერებრალურ ვენებთან, თალამუსთან და ჰიპოთალამუსთან მიმართებაში, და ზუსტად აფასებს გვერდითი პარკუჭების გაფართოების (ჰიდროცეფალია) ხარისხს.
• ცერებრალური ანგიოგრაფია (CTA/MRA/DSA): ზოგადად არ არის საჭირო ტიპიური კოლოიდური კისტების დიაგნოსტიკისთვის, მაგრამ შეიძლება განიხილებოდეს სისხლძარღვოვანი დაზიანებების გამოსარიცხად, როგორიცაა ძირითადი არტერიის (ბაზილარული) წვერის ანევრიზმა, თუ ვიზუალიზაციის იერსახე სტანდარტულ კტ/მრტ-ზე ატიპიური ან არადამაჯერებელია.

კლასიკური ლოკალიზაციის (შუა ხაზი, წინა მესამე პარკუჭის სახურავი მონროს ხვრელებთან), ტიპიური ჰიპერდენსიურობის არაკონტრასტულ კტ-ზე, მრტ-ზე დამახასიათებელი სიგნალის ინტენსივობების (ხშირად T1 ნათელი, T2 მუქი/ცვალებადი, არაკონტრასტირებადი, დიფუზიის შეზღუდვის გარეშე) და ასოცირებული ჰიდროცეფალიის არსებობის კომბინაცია, როგორც წესი, კოლოიდური კისტის მაღალი სანდოობის რადიოლოგიური დიაგნოზის დასმის საშუალებას იძლევა.

 

კოლოიდური კისტის მკურნალობა

კოლოიდური კისტის მართვის სტრატეგია უპირველესად დამოკიდებულია სიმპტომების არსებობასა და სიმძიმეზე, კისტის ზომაზე, ასოცირებული ჰიდროცეფალიის ხარისხზე და პაციენტის სპეციფიკურ ფაქტორებზე, როგორიცაა ასაკი და საერთო ჯანმრთელობა. მკურნალობის ვარიანტები მერყეობს დაკვირვებიდან ქირურგიულ ჩარევამდე [12].

• უსიმპტომო კისტები: მცირე (< 1.0 სმ), შემთხვევით აღმოჩენილი კოლოიდური კისტები ჰიდროცეფალიის ნიშნების გარეშე შეიძლება იმართოს კონსერვატიულად სერიული ნეიროვიზუალიზაციით (უპირატესობა ენიჭება მრტ-ს) სტაბილურობის მონიტორინგისთვის, ტიპიურად ყოველ 6-12 თვეში თავდაპირველად, შემდეგ უფრო იშვიათად, თუ სტაბილურია [7, 6]. თუმცა, უეცარი ნევროლოგიური გაუარესების ან სიკვდილის მცირე, მაგრამ რეალური რისკის გამო (მსჯელობენ ~0-1% წელიწადში რისკზე) ადრე უსიმპტომო კისტების შემთხვევაშიც კი, ზოგიერთი ცენტრი მხარს უჭერს პროფილაქტიკურ ქირურგიულ რეზექციას, განსაკუთრებით თუ კისტა უფრო დიდია (მაგ., >1.0-1.5 სმ) ან თუ პაციენტი ახალგაზრდაა და აქვს სიცოცხლის ხანგრძლივი ხანგრძლივობა. უსიმპტომო კისტების ოპტიმალური მართვა რჩება სადებატო და გადაწყვეტილება მოითხოვს ფრთხილ განხილვას პაციენტსა და ნეიროქირურგიულ გუნდს შორის რისკებსა და სარგებელთან დაკავშირებით [13].
• სიმპტომატური კისტები: პაციენტები, რომლებსაც აღენიშნებათ სიმპტომები, რომლებიც აშკარად მიეკუთვნება კოლოიდურ კისტას (მაგ., თავის ტკივილი, რომელიც დამახასიათებელია მომატებული ICP-სთვის, მხედველობის ცვლილებები პაპილედემით, კოგნიტური პრობლემები, დოკუმენტირებული ჰიდროცეფალია), ზოგადად საჭიროებენ საბოლოო მკურნალობას, რაც ტიპიურად ქირურგიული ამოღებაა.
• მწვავე ჰიდროცეფალია: პაციენტები, რომლებიც ვლინდებიან მწვავე ობსტრუქციული ჰიდროცეფალიით და სწრაფი ნევროლოგიური გაუარესებით, საჭიროებენ გადაუდებელ მართვას. ეს ჩვეულებრივ მოიცავს გარე პარკუჭოვანი დრენაჟის (EVD) დაუყოვნებლივ განთავსებას სახიფათოდ მაღალი ინტრაკრანიალური წნევის მოსახსნელად ლიკვორის გარედან დრენირებით. პაციენტის სტაბილიზაციის შემდეგ, კისტის საბოლოო ამოღება ტიპიურად ტარდება გადაუდებლად ან ნახევრად გადაუდებლად.

კოლოიდური კისტების ნეიროქირურგიული მკურნალობის ვარიანტები:

• ენდოსკოპიური რეზექცია: ეს ხშირად განიხილება როგორც პირველი რიგის მინიმალურად ინვაზიური მიდგომა დღესდღეობით ბევრი კოლოიდური კისტისთვის[14]. სრულდება მცირე ბურღის ხვრელისა და ტრაექტორიის მეშვეობით გვერდით პარკუჭში, ენდოსკოპი (თხელი მილი კამერით და სამუშაო არხებით) შედის მონროს ხვრელამდე. ენდოსკოპის მეშვეობით გავლილი ინსტრუმენტები გამოიყენება კისტის კედლის გასახსნელად, სქელი შიგთავსის ასასპირაციოდ და შემდეგ კისტის კედლის ნარჩენების მოსაშორებლად ან კოაგულაციისთვის. უპირატესობები მოიცავს უფრო მცირე განაკვეთს, ტვინის ნაკლებ რეტრაქციას, პოტენციურად უფრო ხანმოკლე საავადმყოფოში ყოფნას და ეფექტურობას ჰიდროცეფალიის შემსუბუქებაში. კისტის კედლის სრული მოცილება ზოგჯერ შეიძლება რთული იყოს ენდოსკოპიურად, რაც იწვევს რეციდივის მცირე რისკს, თუმცა გამოცდილი ქირურგების შემთხვევაში მაჩვენებლები ზოგადად დაბალია.
• მიკროქირურგიული რეზექცია (ღია კრანიოტომია): ეს გულისხმობს ფორმალურ კრანიოტომიას (თავის ქალას გახსნას) მესამე პარკუჭთან მისასვლელად. გავრცელებული მიდგომები მოიცავს:
  • ნახევარსფეროთაშორისი ტრანსკალოზური მიდგომა: მესამე პარკუჭის სახურავთან წვდომა კორძიანი სხეულის (ბოჭკოები, რომლებიც აკავშირებენ ტვინის ორ ნახევარსფეროს) შუა ხაზზე ფრთხილად გაყოფით. უზრუნველყოფს კისტის, თაღების და შიდა ცერებრალური ვენების ფართო ვიზუალიზაციას, რაც ხელს უწყობს კისტისა და მისი კედლის სრულად მოცილებას. ბევრის მიერ ითვლება ოქროს სტანდარტად სრული რეზექციის მისაღწევად, განსაკუთრებით დიდი კისტების შემთხვევაში.
  • ტრანსკრანიალური ტრანსკორტიკალური მიდგომა: გვერდითი პარკუჭისკენ წვდომა ცერებრალური ქერქის (ხშირად არადომინანტური შუბლის წილის) მცირე განაკვეთის მეშვეობით და შემდეგ მონროს ხვრელში ნავიგაცია მესამე პარკუჭამდე და კისტამდე მისაღწევად. შეიძლება მოიცავდეს ტვინის ოდნავ მეტ ტრანსგრესიას, ვიდრე ტრანსკალოზური გზა.
  ღია მიკროქირურგიული მიდგომები ზოგადად იძლევა კისტის კედლის ყველაზე სრულყოფილად მოცილების საშუალებას, რაც თეორიულად ამცირებს რეციდივის რისკს, მაგრამ მოიცავს უფრო ვრცელ ქირურგიულ ექსპოზიციას და ტვინის რეტრაქციასთან ან დისექციასთან დაკავშირებული გართულებების პოტენციურად უფრო მაღალ რისკს წმინდა ენდოსკოპიურ მიდგომებთან შედარებით [4]. არჩევანი ენდოსკოპიურ და ღია მიკროქირურგიას შორის დამოკიდებულია კისტის ზომასა და მახასიათებლებზე, ქირურგის გამოცდილებასა და უპირატესობაზე, და პაციენტის ფაქტორებზე.
• სტერეოტაქსიური ასპირაცია: გამოსახულების მართვის გამოყენება ნემსის კისტაში მოსათავსებლად და მისი შიგთავსის ასასპირაციოდ პირდაპირი ვიზუალიზაციის ან კედლის მოცილების გარეშე. ის ახლა იშვიათად გამოიყენება როგორც პირველადი საბოლოო მკურნალობა რეციდივის ძალიან მაღალი მაჩვენებლების გამო (~50% ან მეტი), რადგან სეკრეტორული ეპითელური გარსი რჩება. ის შეიძლება განიხილებოდეს მხოლოდ როგორც დროებითი ღონისძიება ან პაციენტებში, რომლებიც შეუფერებლად ითვლებიან უფრო საბოლოო ენდოსკოპიური ან ღია ოპერაციისთვის [15].
• ლიკვორის შუნტირება (ვენტრიკულოპერიტონეალური [VP] შუნტი): შუნტის სისტემის მოთავსებამ ზედმეტი ლიკვორის გვერდითი პარკუჭებიდან სხეულის სხვა ღრუში (ჩვეულებრივ პერიტონეუმში) სადრენაჟოდ, შეიძლება ეფექტურად უმკურნალოს კისტით გამოწვეულ ჰიდროცეფალიას. თუმცა, ის არ მიმართავს თავად კისტას და არ აქრობს უეცარი სიკვდილის რისკს კისტის მწვავე გადიდების ან ბლოკირების გამო. შუნტირება ზოგადად დაცულია მხოლოდ იმ პაციენტებისთვის, რომლებიც წარმოადგენენ ცუდ ქირურგიულ კანდიდატებს კისტის რეზექციისთვის, ან როგორც დროებითი ღონისძიება საბოლოო ოპერაციამდე [12].

ქირურგიული რეზექცია, განსაკუთრებით სრული ამოღების მიზნით, ენდოსკოპიური ან მიკროქირურგიული ტექნიკით გამოცდილი ნეიროქირურგების მიერ, გვთავაზობს საუკეთესო შანსს გრძელვადიანი განკურნებისა და სიმპტომების მოგვარებისთვის. სიმპტომების შემსუბუქებისა და ჰიდროცეფალიის მოგვარების წარმატების მაჩვენებლები მაღალია (>90%) გამოცდილ ხელში. თუმცა, ოპერაცია შეიცავს პოტენციურ რისკებს, მათ შორის მიმდებარე კრიტიკული სტრუქტურების დაზიანებას, როგორიცაა თაღები (მეხსიერების სქემები), თალამუსი, ჰიპოთალამუსი, შიდა ცერებრალური ვენები (ვენური ინფარქტის რისკი), ისევე როგორც ზოგად ქირურგიულ რისკებს, როგორიცაა სისხლჩაქცევა, ინფექცია (მენინგიტი, ვენტრიკულიტი), კრუნჩხვები, ან ლიკვორის გაჟონვა. მნიშვნელოვანი გართულებების დაფიქსირებული მაჩვენებლები ზოგადად დაბალია (მაგ., <5-10%) სპეციალიზებულ ცენტრებში [7].

ყურადღებით! კოლოიდურმა კისტებმა, მიუხედავად იმისა, რომ კეთილთვისებიანია, შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული ნევროლოგიური პრობლემები, მათ შორის უეცარი გაუარესება მწვავე ჰიდროცეფალიის გამო. სიმპტომები, როგორიცაა ძლიერი, ეპიზოდური ან პოზიციური თავის ტკივილი, მხედველობის დარღვევები, სიარულის პრობლემები ან უეცარი კოლაფსი, მოითხოვს დაუყოვნებლივ სამედიცინო შეფასებას, ნეიროვიზუალიზაციის ჩათვლით. მართვის გადაწყვეტილებები მიღებული უნდა იყოს გამოცდილ ნეიროქირურგებთან და ნევროლოგებთან კონსულტაციით.

ლიტერატურა

1. Melmed S. Pituitary-Tumor Endocrinopathies. N Engl J Med. 2020 Mar 5;382(10):937-950. doi: 10.1056/NEJMra1810772
2. Camacho A, et al. Colloid cysts: a review including pathogenesis, pathology, behavior, and treatment. Neurosurg Focus. 2004;17(4):E6. doi: 10.3171/foc.2004.17.4.6
3. Lach B, et al. Colloid cyst of the third ventricle. A comparative immunohistochemical study of choroid plexus and ependyma. J Neurosurg. 1993;78(1):101-11. doi: 10.3171/jns.1993.78.1.0101
4. Partington MW, et al. Familial colloid cysts of the third ventricle. Am J Med Genet. 1999;85(4):368-74. doi: 10.1002/(sici)1096-8628(19990730)85:43.0.co;2-5
5. Ho KL, Garcia JH. Colloid cysts of the third ventricle: ultrastructural features are compatible with endodermal derivation. Acta Neuropathol. 1992;83(6):605-12. doi: 10.1007/BF00296727
6. Pollock BE, et al. Natural history of colloid cysts of the third ventricle. J Neurosurg. 1997;87(1):10-14. doi: 10.3171/jns.1997.87.1.0010
7. Beaumont TL, et al. Colloid Cysts of the Third Ventricle: A Systematic Review and Meta-Analysis of Treatment Approaches. World Neurosurg. 2016;92:32-42. doi: 10.1016/j.wneu.2016.04.058
8. Ryder JW, et al. Sudden deterioration and death in patients with benign tumors of the third ventricle. J Neurosurg. 1986;64(2):216-23. doi: 10.3171/jns.1986.64.2.0216
9. Büttner A, et al. Colloid cyst of the third ventricle with sudden death: a forensic autopsy case. J Forensic Sci. 1997;42(3):530-3.
10. Armao D, et al. Colloid cyst of the third ventricle: imaging-pathologic correlation. AJNR Am J Neuroradiol. 2000;21(8):1470-7.
11. Wilms G, et al. CT and MR imaging of the normal and diseased third ventricle. Eur Radiol. 2001;11(12):2436-44. doi: 10.1007/s003300100943
12. Spears J. Colloid Cysts. In: Handbook of Clinical Neurology, Vol 169 (3rd series) Neuro-oncology, Part 1. Elsevier; 2020: 261-271. doi: 10.1016/B978-0-12-822198-3.00048-7
13. Nakaji P, et al. Natural history and surgical management of colloid cysts of the third ventricle. Neurosurgery. 2007;61(3):577-85; discussion 585. doi: 10.1227/01.NEU.0000290911.61779.6E
14. Horn EM, et al. Treatment options for colloid cysts of the third ventricle. Neurosurg Focus. 2007;23(4):E6. doi: 10.3171/foc.2007.23.4.7
15. Mathiesen T, et al. High recurrence rate following aspiration of colloid cysts in the third ventricle. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 1993;56(7):761-4. doi: 10.1136/jnnp.56.7.761
16. Osborn AG, Salzman KL, Jhaveri MD, et al. Osborn's Brain. 2nd ed. Elsevier; 2018.
17. Greenberg MS. Handbook of Neurosurgery. 9th ed. Thieme; 2020.